Lastikçi programı: lastik oteli, DOT takibi ve sezon yoğunluğu

Lastikçilik, otomotiv yan sanayinin en sezonluk işidir. Yılın iki ayında kapasitenin üstünde çalışılır, geri kalanında sakinlik hâkimdir. Program ihtiyacı da bu ritme göre şekillenir.

Ayrıca lastikçinin, diğer parçacılarda olmayan bir sorumluluğu vardır: müşteriye ait malı saklamak.

İki ayrı stok: satılık ve emanet

Satılık lastik stoğu

Sizin malınız. Ebat, marka, desen, mevsim (yaz/kış/dört mevsim) ve DOT bilgisiyle takip edilir. Satıldığında stoktan düşer.

Lastik oteli (emanet stok)

Müşterinin malı. Sizde durur ama sizin değildir. Stok değerine dahil edilmemeli, ayrı bir yapıda takip edilmelidir:

• Hangi müşteriye ait
• Hangi araca (plaka)
• Kaç adet, hangi ebat
• Diş derinliği ve durumu (teslim alırken kaydedilir)
• Depodaki yeri
• Teslim alma ve teslim etme tarihleri

Bu ikisinin karıştırılması iki soruna yol açar: envanter değeri yanlış çıkar ve sezon geldiğinde müşterinin lastiği bulunamaz.

DOT (üretim tarihi) takibi

Lastiğin yan duvarındaki DOT kodu üretim haftası ve yılını gösterir. Bu bilgi iki nedenle önemli:

1. Satışta: Müşteri üretim tarihini sorabilir; eski üretim lastik satışında şeffaflık beklenir.
2. Stok yönetiminde: Uzun süre bekleyen lastikler önceliklendirilmeli, ilk giren ilk çıkmalıdır.

Program tarafında bu, lot/parti takibi ile kurulur; DOT bir parti bilgisi olarak tutulur.

Ebat çeşitliliği ve stok derinliği

Lastikte kalem sayısı yüksektir: aynı marka ve desenin onlarca ebadı vardır. Her ebadın derinliğini tutmak sermaye açısından mümkün değildir.

Doğru yaklaşım, satış verisine dayalı bir stok politikasıdır: hangi ebatlar bölgenizde en çok hareket görüyor? Geçen sezonun satış raporu bu sorunun en iyi cevabıdır. Az hareket eden ebatlarda stok tutmak yerine hızlı tedarik ilişkisi kurmak daha mantıklıdır.

Montaj, balans ve işçilik

Lastikçide gelirin önemli bir bölümü işçilikten gelir: montaj, balans, rot ayarı, supap, tamir. Bunların ayrı ayrı fiyatlandırılması ve satışta kaydedilmesi gerekir. Aksi hâlde “lastik sattık” diye görünen bir ciro içinde işçiliğin payı hiç bilinmez.

İş emri yapısı burada da işe yarar; servis tarafındaki kurguyu iş emri yazısında anlattık.

Sezon yoğunluğunu yönetmek

Kış lastiği dönemi başladığında günde kaç araca hizmet verebileceğiniz bellidir. Randevu sistemi kurulmadığında kuyruk oluşur, müşteri kaybedilir. Randevu takibi ve hatırlatma, bu dönemde kapasitenizi verimli kullanmanın en basit yolu.

Ayrıca lastik oteli müşterileriniz sezon öncesi hazır bir müşteri listesidir. Depoda lastiği duran müşterilere sezon başında ulaşmak, en yüksek dönüşüm oranlı satış faaliyetidir.

Bilnex tarafında kurgu

Bilnex Oto Servis çözümünde araç kartı (plaka, marka, model, şase) ve araç geçmişi mevcut; lastik oteli kayıtları araç ve müşteri bazlı olarak bu yapı üzerinde kurulabiliyor. Randevu takibi ve otomatik hatırlatma sezon yönetiminde kullanılıyor. İş emri ile montaj ve balans işçilikleri kaydediliyor.

Stok tarafında seri/lot takibi DOT bilgisi için, depo takibi emanet ve satılık ayrımı için, min/max seviye sezon öncesi sipariş planlaması için kullanılabiliyor. Varyantlı stok yapısı ebat ve desen çeşitliliğini yönetmeye uygun.

Cari hesap, fatura ve e-Fatura tarafı Bilnex Ticari yapısıyla yürüyor.

Hangi çözüm gerekli?

Servis ağırlıklı bir lastikçide Oto Servis çözümü çekirdek. Lastik satışı ve toptan iş ağırlıktaysa Bilnex Ticari öne çıkar; yedek parça da satılıyorsa yedek parça kurgusu birlikte değerlendirilir.

Sezon öncesi kontrol listesi

• Lastik oteli kayıtları güncel mi, hangi müşterinin lastiği depoda?
• Geçen sezon en çok satan ebatlar belirlendi mi?
• Randevu düzeni kuruldu mu?
• Depoda bekleyen eski DOT'lu lastikler önceliklendirildi mi?
• Montaj ve balans fiyatları güncellendi mi?

Sık sorulan sorular